Dwór Kaszowski na początku XIXw

Dwór w Kaszowie zajęty został na rzecz utworzonego przez Austriaków „funduszu religijnego” przeznaczonego na cele kościelne. Potem od 1816 roku przeszedł w ręce Gliszczyńskich a następnie Żeleńskich. Najpierw Kryspina Żeleńskiego a potem jego syna Wita. 

Ta ostatnia rodzina zaliczała się wówczas do szlachty zwanej twardogłową, a to ze względu na niechęć do poluźnienia cugli swym poddanym. Mimo wszystko starali się o rozwój okolicy budując między innymi fabrykę maszyn rolniczych w Kryspinowie, która nie sprostała jednak konkurencji i nie została ukończona.
Obstawali jak już powiedziano przy pańszczyźnie ale również dworskiem prawie propinacji tj. prawie do produkcji i sprzedaży alkoholów. Nie pozostało to bez wpływu na podległą ludność. O tym jak poważnym problemem był wówczas alkoholizm świadczy rozwój ruchu wstrzemięźliwości. Wspierał go Kościół a Żeleński zwracał się do gubernium lwowskiego z zażaleniem, że księża terroryzują i fanatyzują lud.
Nieurodzaj i wylewy rzek w latach 1844-1845 przyczyniły się do klęski głodu w Galicji. Nie tylko nie dojrzewały zboża ale gniły ziemniaki i inne rośliny pozbawiając ludzi środków na zaspokojenie podstawowych potrzeb. Ludzie umierali nie tylko z wycieńczenia ale również na skutek szerzących się epidemii. Brak możliwości znalezienia pracy wywołał niepokoje na wsi. Austriacy wykorzystali niezadowolenie chłopów i rozpuszczając plotkę o tym, że powstanie krakowskie jest akcją zbrojną szlachty przeciwko chłopom, popchnęli ich do mordów i plądrowania szlacheckich dworów.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.